Hoe werkt een zonneboiler?

19 mei 2020 - Leestijd: 4 minuten
Werking zonneboiler

Met een zonneboiler maak je gebruik van gratis zonne-energie om je sanitair water te verwarmen. Het bestaat enerzijds uit een opslagvat en anderzijds uit thermische zonnecollectoren. Die laatsten slaan het zonlicht op en zetten het om in warmte, die vervolgens wordt gebruikt om het water in het opslagvat op te warmen. In onderstaande filmpje ontdek je alvast meer over de werking van een zonneboiler.

Kosten besparen dankzij de zon!

Met een zonneboiler kun je tot 60% van je jaarlijks sanitair warm water verwarmen via zonne-energie. Heel comfortabel en ook nog eens zeer klimaatvriendelijk! Bovendien kun je ook veel geld besparen … Zo gingen de energiekosten van het gezin in het filmpje met liefst een kwart omlaag!

Welke systemen bestaan er?

De grote uitdaging bij zonneboilers? Het systeem beveiligen tegen vorst en oververhitting. De twee meest toegepaste systemen zijn het terugloopsysteem en het systeem onder druk. Bij deze laatste wordt het circuit tussen je collectoren en het voorraadvat gevuld met een glycoloplossing (antivries) en onder druk geplaatst. De glycol zorgt dat het systeem niet kan bevriezen, en een aparte regelstrategie voorkomt oververhitting in de zomer.

In een terugloopsysteem wordt het leidingcircuit, die de zonnestralen opvangen, slechts gedeeltelijk met zuiver water gevuld. Is er voldoende zon en is de boiler nog niet op temperatuur? Dan treedt de pomp in werking en is er circulatie. Verdwijnt de zon of is de boiler voldoende opgewarmd? Dan stopt de pomp en loopt het water terug in een klein reservoir of het voorraadvat. Omdat de collectoren niet gevuld zijn met water lopen ze geen gevaar voor vorst of oververhitting.

Hoeveel panelen moet je plaatsen?

Bij een gemiddeld verbruik voorzie je ongeveer 1 m² collector per persoon. Daarmee kun je een groot deel van je warmwaterverbruik dekken. Te kleine installaties (bv. voor 1 à 2 personen) hebben niet veel zin. Een minimum installatie van 3 m² is aan te raden. Let er ook steeds op dat boilerinhoud en paneeloppervlakte in verhouding zijn. 1m² gaat gepaard met min. 40 tot 55 liter boilerinhoud. Je kan natuurlijk ook voor een grotere installatie gaan, bijvoorbeeld voor verwarmingsondersteuning. Dan wordt het collectoroppervlakte berekend in functie van de boilerinhoud en het gewenste buffervermogen.

De optimale plaatsing voor je zonnecollectoren?

Plaats je zonnecollectoren naar het zuiden. Maar de opbrengst is nog steeds heel behoorlijk bij een oriëntatie tussen zuidoost en zuidwest. Pal op het zuidoosten of zuidwesten treedt er een rendementsverlies op van nog geen 20%. Een extra collector kan dit verlies makkelijk opvangen. Weet ook dat je de mogelijkheid hebt om de collectoren op je gevel te bevestigen. De ideale hellingshoek van de collectoren bevindt zich tussen de 20° en 60°. In de winter heb je een hoger rendement bij een meer steile hellingshoek. In de zomer is dat omgekeerd.

Kan een zonneboiler ook je huis (helpen) verwarmen?

Zonneboilers kunnen ook helpen met de ruimteverwarming ondersteunen. Zo kun je tot 15% besparen op de verwarmingsfactuur. Wel heb je dan naast meer zonnecollectoren ook een groter voorraadvat nodig. Het prijskaartje ligt dan ook een stuk hoger. Het systeem zal bovendien pas optimaal renderen als je gebruik maakt van lage-temperatuurverwarming, zoals vloerverwarming of wandverwarming. Een aanvullende warmtebron blijft echter noodzakelijk.

Moet je een netvergoeding betalen, zoals bij PV-panelen?

Met een zonneboiler heb je geen last van netvergoedingen. Dat komt omdat een zonneboiler in hoge mate onafhankelijk werkt van het elektriciteitsnet. Enkel de sturing en het omlooppompje, dat de warmte doet transporteren van de zonnecollector naar de boiler, vragen wat elektriciteit. Ongeveer 10 euro per jaar, een peulschil ten aanzien van de te behalen winst. Ook de onderhoudskosten zijn erg beperkt, al is een jaarlijks nazicht wel aan te bevelen.

Wat is de terugverdientijd en heb je recht op een premie?

De terugverdientijd van een zonneboilerinstallatie kan erg verschillen. Veel hangt af van je warmwaterverbruik en de wijze waarop je momenteel je warm water produceert. Maar ook aanpassingen aan de bestaande cv-installatie, eventuele montage met een hijskraan, de keuze voor een duurdere boiler, ... zijn allemaal elementen die de prijs kunnen opdrijven.
Dat maakt dat de terugverdientijd kan variëren tussen de 5 en 25 jaar. Gelukkig kun je rekenen op een stevige BENOvatiepremie!

Expert aan het woord

Een goede tip? Indien de aftappunten voor sanitair warm water zich te ver (vanaf 10 m) van de zonneboiler bevinden, opteer je beter voor een warmtepompboiler ter hoogte van de aftappunten. Op die manier werk je veel energie-efficiënter en haal je de verbruiksprijs naar beneden. Je past dan immers voor een aparte, gewone elektrische boiler (veelal een gemakkelijkheidsoplossing) die voor een hoog elektriciteitsverbruik zorgt.

Patrick Steurbaut, Fluvius
Patrick Steurbaut
Specialist REG-beleid en premies & Energie-efficiëntie, Fluvius.